www.tayyareci.com                  ANA SAYFA Tayyareci Türkçe Site Türkiye'nin en kapsamlı havacılık sitesi
Tayyareci English Site
Tayyareci Deutsch Site
Sitede Arama :
 

Breguet Bre.19.A2/B2/7.A2/7.B2

Breguet’in baş tasarımcısı Marcel Vuillerme tarafından aynı firmanın başarılı uçağı Breguet.14’ün yerini almak üzere tasarlanmıştır. A.2 versiyonu keşif, B.2 versiyonu ise iki kişilik gündüz bombardıman modelleridir. İlk prototipi 1921 Kasım’ında Paris’teki havacılık gösterisinde sergilenmiştir. İlk uçuşunu 1922 Mart’ında yapan uçak 1923’den itibaren seri üretime girmiştir. 1927 yılına kadar Fransız Hava Kuvvetleri’ne, her tipten eşit sayıda olmak üzere 2000 civarında Breguet.19 teslim edilmiştir.  

Breguet.19’lar en çok beğeni kazanan ve en çok ihraç edilen Fransız uçaklarından biridir. Yabancı müşterilerin arasında en büyük müşteri olarak Yugoslavya yer alır. 1925-1932 arasında bu ülkeye 400 Breguet.19 teslim edilmiştir. Bu uçaklardan 185’i bitmiş halde Fransa’dan sevk edilmiş, 40’ı Yugoslavya’da monte edilmiş, 175’i ise Kraljevo’daki yeni uçak fabrikasında üretilmiştir.

Breguet.19’ları kullanan diğer ülkeler arasında İspanya, Polonya, Çin, Yunanistan, Arjantin, Belçika, Arjantin, Bolivya, Venezuela, Paraguay ve Türkiye sayılabilir. Yugoslavya’ya ilaveten İspanya’da CASA, Belçika’da SABCA lisans altında üretimide gerçekleştirmişlerdir.

Bu arada Yugoslavya’nın satın aldığı 5 adet Breguet.19 tadilat için Breguet fabrikasına dönmüştür.  Yapılan tadilatlarda kanatlara yarı eliptik uçlar takılarak kanat açıklığı 14.99 metreye, uçak boyu 9.6 metreye yükseltilmiştir.  Kanat ve gövde arasına 4 ilave dikme takılmıştır. 600HP Hispano-Suiza motorlar ile donatılan bu yeni model Kraljevo’da üretilmeye başlamış,  5 uçak Romanya’ya, 2 parti halinde 40 uçak ta Türkiye’ye satılmıştır.

İstiklal Savaşı’mız yıllarında değişik şekillerde silahlı kuvvetlerimize katılan Breguet 14.A2/B2’lerden pilotlarımız son derece memnun kalmışlardı. Bu nedenle bu uçağın devamı olan Breguet 19.A2’lerden 1925 yılında 20 adet sipariş verildi. Mayıs ila Ağustos 1926 arasında getirilen uçaklar Eskişehir’de bulunan 2.nci ve 9.uncu Tayyare Bölükleri’ne atandı. 450 HP Lorraine-Dietrich 12Ed 12 silindirli sıra motor ile tahrikli bu uçaklar 1938 yılına kadar aktif görevde kaldı. 1928 yılında da 45 adet Breguet 19.B2 satın alındı. 1929 yılında servise giren B2’ler 1.inci, 2.nci, 21.inci, 24.üncü, 27.nci, 28.inci Tayyare Bölükleri ile Hava Okulu  Tatbikat Taburu’nda görevlendirildi. Bu uçakların tamamı da Lorraine-Dietrich 12Ed motorlarla(*) teçhiz edilmiştir. 1930’lu yılların başlarında açılan bir ordu destek uçağı müsabakası sonucu, özellikle fiyatının uygun olması nedeniyle Breguet 19.7.A2 seçildi. 650 HP gücünde 12 silindirli Hispano-Suiza 12Eb sıra motor ile mücehhez bu uçaklardan 20 adet sipariş edildi. 1932’de hizmete giren  19.7.A2’leri 20 adet Breguet 19.7.B2 takip etti. 600 HP Hispano-Suiza 12Lb ile donatılmış bu uçaklar da 1934’de hizmete girdi. 1938’den itibaren Vultee’ler ile değiştirilmeye başlanıp keşif ve hafif bombardıman görevlerine atanan bu uçakların sonuncusu 1940’de Westland Lysander ile değiştirildi.

Bu uçakların en büyük özelliği tamamının Türk Hava Kurumu vasıtasıyla vatandaşlardan toplanan bağışlarla alınmış olmalarıdır. Halkın bağışlarıyla alınan bu uçakların herbirinin üzerinde hangi şehir veya ilçenin bağışlarıyla alındığını belirtmek amacıyla o yerleşim biriminin adı başlangıçta eski yazıyla, Harf Devrimi’den sonra da yeni harflerle yazılmış bulunmaktaydı.  Bu arada THK’nun kuruluşuna öncülük etmiş olan büyük Ata bu kuruluşu ve bu kuruluşa yaptıkları bağışlarla silahlı kuvvetlerimize 300 civarında uçak kazandıran halkımıza bir şükran ifadesi olarak yurtiçi turların yapılmasını emretti. 1933 yılında 3 Breguet 19’dan oluşan filo bütün yurdumuzu gezdi. Cumhuriyet’imizin 10. yıl kutlamalarına uçaklarıyla katılan Sovyet Heyeti’nin ziyaretlerini iade etmek maksadıyla Moskova’ya 5 uçaktan meydana gelmiş bir grubun ziyareti düzenlendi. Sivastopol ve Harkov’da kaldıktan sonra Moskova’ya intikal eden uçaklarımız büyük bir coşkuyla karşılandı. 1 Mayıs 1934 gösterilerine katılan uçaklarımız daha sonra Harkov-Zaporojne üzerinden Bürkeş’e gitti ve 15 Mayıs’taki “Kahramanlar Günü” gösterilerine katıldı. Bilahare İstanbul üzerinden Eskişehir’e dönüldü.

It was  designed by Marcel Vuillerme the chief designer of Breguet Co as a replacement for the successfull breguet.14. The A.2 version was the reconnaissance and the B.2 version was the two seated day bomber models. The first prototype was exhibited at the Paris Airshow in November 1921. İts first flight took place in March 1922 and the plane was put into series production starting in 1923. Until 1927 2000 Breguet.19s  of equal quantities from each model were supplied to the French Air Force.

Breguet 19s were among the French planes which gained great admiration and which were exported in great numbers. Yugoslavia ranks the first among the foreign customers. In between 1925-1932 about 400 Bre.19s were delivered to this country. 185 of them were completely finished in France, 40 were assembled in Yugoslavia and 175 were produced under licence in the new aircraft factory at Kraljevo. 

Spain, Poland, China, Greece, Argentinia, Belgium, Venezuela, Paraguay and Turkey may be named among the users of this plane. In addition to Yugoslavia they were also produced under licence in Spain by CASA and in Belgium by SABCA.

In the meantime 5 of the Breguet.19s acquired by Yugoslavia were sent back to the Breguet plant in France for upgrading. Semi elliptical wing tips were assembled on the wings and the wingspan thus increased to 14.99 meters and the length to 9.6 meters. Also 4 struts were added in between the wings and the fuselage.  The new version equipped with 600HP Hispano-Suiza engines were started to be produced at the Kraljevo plant. 5 examples were sold to Romania and 40 to Turkey in 2 equal parties.  

The Turkish pilots were very fond of the Breguet.14s acquired during the years of the War of Independence. As a result an order of 20 Breguet 19.A2s were placed in 1925. The planes which were handed over to the Turkish authorities were deployed at the 2nd and 9th Tayyare Bölük stationed at Eskişehir. The planes equipped with 450 HP Lorraine-Dietrich 12Ed 12 cylinder in-line engines remained in service until 1938. In 1928 45 Breguet 19.B2s were purchased. The planes received in 1929 were used to arm the 1st, 2nd, 21st, 24th, 27th, 28th Tayyare Bölük’s and the “tatbikat Taburu” at the Air School. All of these plane were also equipped with Lorraine-Dietrich 12Ed engines(*) . In the beginnings of the 1930s as a result of the competition for an army support aircraft Breguet 19.7.A2s were selected mainly because of financial basis. 20 Breguet 19.7.A2s which were equipped with 600 HP Hispano-Suiza 12Eb in-line engines were ordered to Yugoslavia. They were deployed in 1932 and a new order covering 20 Breguet 19.7.B2s  equipped with 650 HP Hispano-Suiza 12Lb were placed. Both of these Yuoglav made versions started to be replaced by the Vultee’s in 1938. They were assigned to reconnaissance-light bomber duties and with the arrival of Westland Lysanders the remaining were retired in 1940.

The thing that is very special to these planes is that all of them were provured by the donations of the Turkish people made to THK ( Turkish Air League). The name of the town with the donations from which the planes were bought bear the name of the town on the fuselage or on the rudder. At the beginning it was written in old Turkish script. Since 1928, after the Alphabet Revolution they were written with new Turkish letters. In the meantime Atatürk, the founder of the Turkish Republic was very much impressed with the donations of the Turkish people which enabled the procurement of about 300 military planes, ordered that tours of military planes should be made wihtin Turkey to show their gratitude to the Turkish people. Groups of Breguet 19s toured the whole Turkey. A group of five Breguet.19s also flew to Moscow via Sevastopol and Harkov as a payback to the visit made by the Soviet delegation on the 10th anniversary of the Turkish Republic. The Turkish planes were welcomed with great joy. They participated the ceremonies on May 1st, 1934 and they flew as the leaders of the whole flight group. Then they flew to Bucharest via Harkov and Zaporojnie to take part at the ceremonies on 15th of May “The Heroes Day”. Afterwards they flew to Eskişehir flying over but not stopping at Istanbul.

Özellikleri/specifications:

Mürettebat/crew :2, motor/engines: (yukarıdaki metne bakınız/pls see text above), kanat açıklığı/ wingspan:14.83m, uzunluk/length: 9.60m, yükseklik/height: 3.69m, boş ağırlık/empty weight: 1387 kg, azami kalkış ağırlığı/max to weight: 2500 kg, azami hız/max speed: 214 km/h, manzil/range: 800 km, tavan/ceiling: 7200m, armament/silah donanımı (B2 modeli/B2 version): 1 x7.7mm MG ileri bana sabit/forward looking fixed, 2 x7.7mm arka kokpitte hareketli/in rear cockpit rotable, 800 kg bomba yükü /bombload

Breguet 19.A2

THKv seri No

TuAF serials

Fabrika No

Factory serials

Notlar

Remarks

 

THKv seri No

TuAF serials

Fabrika No

Factory serials

Notlar

Remarks

1001  ١٠٠١

 

“İnegöl” (?)

 

1011  ١٠١١

 

 

1002  ١٠٠٢

 

 

 

1012  ١٠١٢

 

 

1003  ١٠٠٣

 

 

 

1013  ١٠١٣

 

 

1004  ١٠٠٤

 

 

 

1014  ١٠١٤

 

 

1005  ١٠٠٥

 

 

 

1015  ١٠١٥

 

 

1006  ١٠٠٦

 

 

 

1016  ١٠١٦

 

 

1007  ١٠٠٧

 

 

 

1017  ١٠١٧

 

 

1008  ١٠٠٨

 

 

 

1018  ١٠١٨

 

 

1009  ١٠٠٩

 

 

 

1019  ١٠١٩

 

 

1010  ١٠١٠

 

 

 

1020  ١٠٢٠

 

 

Breguet 19.B2

THKv seri No

TuAF serials

Fabrika No

Factory serials

Notlar

Remarks

 

THKv seri No

TuAF serials

Fabrika No

Factory serials

Notlar

Remarks

1021  ١٠٢١

 

 

 

1044  ١٠٤٤

 

 

1022  ١٠٢٢

 

 

 

1045  ١٠٤٥

 

 

1023  ١٠٢٣

 

 

 

1046  ١٠٤٦

 

“Tarsus II”

1024  ١٠٢٤

 

 

 

1047  ١٠٤٧

 

 

1025  ١٠٢٥

 

 

 

1048  ١٠٤٨

 

 

1026  ١٠٢٦

 

 

 

1049  ١٠٤٩

 

 

1027  ١٠٢٧

 

“Görele”

 

1050  ١٠٥٠

 

 

1028  ١٠٢٨

 

 

 

1051  ١٠٥١

 

 

1029  ١٠٢٩

 

 

 

1052  ١٠٥٢

 

 

1030  ١٠٣٠

 

 

 

1053  ١٠٥٣

 

 

1031  ١٠٣١

 

 

 

1054  ١٠٥٤

 

 

1032  ١٠٣٢

 

 

 

1055  ١٠٥٥

 

 

1033  ١٠٣٣

 

 

 

1056  ١٠٥٦

 

 

1034  ١٠٣٤

 

 

 

1057  ١٠٥٧

 

 

1035  ١٠٣٥

 

 

 

1058  ١٠٥٨

 

 

1036  ١٠٣٦

 

 

 

1059  ١٠٥٩

 

 

1037  ١٠٣٧

 

 

 

1060  ١٠٦٠

 

 

1038  ١٠٣٨

 

 

 

1061  ١٠٦١

 

 

1039  ١٠٣٩

 

 

 

1062  ١٠٦٢

 

 

1040  ١٠٤٠

 

 

 

1063  ١٠٦٣

 

 

1041  ١٠٤١

 

 

 

1064  ١٠٦٤

 

 

1042  ١٠٤٢

 

 

 

1065  ١٠٦٥

 

 

1043  ١٠٤٣

 

 

 

 

 

 

Breguet 19.7.A2

THKv seri No

TuAF serials

Fabrika No

Factory serials

Notlar

Remarks

 

THKv seri No

TuAF serials

Fabrika No

Factory serials

Notlar

Remarks

1101

 

 

 

1111

 

 

1102

 

 

 

1112

 

 

1103

 

 

 

1113

 

 

1104

 

“İstanbul-Küçükpazar”

 

1114

 

“Alaçam”

1105

 

 

 

1115

 

 

1106

 

İsimsiz-No name

 

1116

 

 

1107

 

 

 

1117

 

İsimsiz-No name

1108

 

İsimsiz-No name

 

1118

 

 

1109

 

 

 

1119

 

 

1110

 

 

 

1120

 

“Samsun 3”

 
Breguet 19.7.B2

THKv seri No

TuAF serials

Fabrika No

Factory serials

Notlar

Remarks

 

THKv seri No

TuAF serials

Fabrika No

Factory serials

Notlar

Remarks

1121

 

 

 

1131

 

 

1122

 

 

 

1132

 

 

1123

 

 

 

1133

 

 

1124

 

 

 

1134

 

 

1125

 

 

 

1135

 

 

1126

 

 

 

1136

 

 

1127

 

 

 

1137

 

 

1128

 

 

 

1138

 

 

1129

 

 

 

1139

 

 

1130

 

 

 

1140

 

 

 

Aşağıdaki uçakların seri numaraları bulunamamıştır / The serials of the below listed planes have not been found:

1.        İstanbul-Üsküdar (Bre 19.7.A2)

2.        İskilip ve Köylüleri (Bre 19.7.B2)

3.        İstanbul-Beyoğlu (Bre 19.7.A2)

4.        İstanbul-Eminönü (Bre 19.7.A2)

5.        Zafranbolu (Bre.19)

 

EDİTÖR : M. Haluk SEVEL

  m_h_sevel@yahoo.com

                                                                 Copyright © 2000-2005 Tayyareci