Dahada açarsak, bir dispatcher, bir uçağın her bir seferinden başından sonuna tüm operasyonunu planlayan, düzenleyen, uçuş öncesi o uçuş için gerekli olan tüm hazırlıkları yapan kişidir. Bu işler havayolu şirketindeki görev dağılımına göre bahsi geçen işlerin içinden birinden yada toplu olarak hepsinden sorumlu olmak ile son derece önemli, "olmazsa olmaz" bir bir görevi kapsar.Dispatcher'in bu işleri arasında öncelikle yapılacak uçuş için rota'yı belirlemek-ki bunun için dispatcher tüm yayınlanan NOTAM'lari uçuş yapılacak meydan ve hava koridorları için izler, hava durumununuda göz önüne alarak en ekonomik şekilde ve mümkünse en az yakıt harcanacak şekilde rotayı tayin eder.Uçuş yapılacak havameydanı için iniş kalkış izinlerini alır veya alınmasını sağlar, slot time olarak bilinen uçağın gate'den ayrılış zamanını belirleyen zamanlar için özellikle yoğun sezonlar esnasında devamlı olarak eurocontrol ile temasa geçerek olası gecikmeleri önlemeye çalışır. Rotaya ve uçak tipine ve ağırlığa uygun olarak yakıt hesaplarını yapar, uçuş öncesi pilotlara bilgi vermek için gerekli/varsa özel bilgileri hava durumunu , uçuşun muhteviyatını, yolcu adedini, rotayı, inilecek meydan iile ilgili bilgileri notamları ve bilinmesi gereken bir çok bilgiyi pilotlara briefing verir ve uçağı teslim eder. Kısacası dispatcher o uçuş/sefer için bir nevi supervizor gibi uçuş haricindeki tüm işleri organize eder. Bende eminimki bir çok şeyi unutmuşumdur, bir disparch arkadaş daha ayrıntılı bilgi verirse çok makbule geçer.

Load master ise uçağın o uçuşu ile ilgili olarak uçağın yük balansını hazırlayan kişidir. Bu kısaca şu demek uçağın dengeli bir biçimde uçması ve her uçak için ayrı ayrı belirlenen limitler içinde yük dağılımının yapılmasını sağlar. Bu şu demek , yarısı dolu olan bir uçakta herkesi öne veya arkaya oturtamazsınız veya tüm kargonuzu sadece ön kargo bölümüne koyamazsınız. :) Load Master bu yük hesaplarını yaparak uçağa laınacak yolcu/ağrılık ve yer dağılımı ile kargo'nun nasıl yerleşeceğinden sorumludur. Dispacth ile koordineli çalıştığı için load master'in vereceği bilgilere göre uçağın alacağı maksimum yada gerekli yakıt miktarı belirlenir, yada yakıt depoları arasında dengeleme sağlanır. uçaklar aldıkları yakıtın tamamı ile inemezler. strüktürel yapısı uçağın maksimum kalkış ve iniş ağırlığınıda etkiler böylece uçak inecekken hangi depoda ne kadar yakıt kalacağına varıncaya kadar hassas hesaplar yapmak gerekir. Umarım bu bilgilerde de yanılmamışımdır. Sürç-i lisan ettiysem affola..:)

FLight Dispathcer olmak Türkiye şartlarında biraz zor. SHYO'da bu konuda bölüm varmı bilmiyorum ama bu eğitim sadece THY tarafından zaman zaman açılıyor. Her havayolu öncelikle kendi elemanını yetiştiriyor ancak lisans içi için bildiğim kadarı ile THY'nin yeterliliği var. Bunun dışında avrupaca ve amerikada sivil havacılık otoriteleri yada özel şirketler tarafından bu eğitim veriliyor. örneğin www.flightsafety.com bunlardan biri.