Özellikle NASA bigi bir merkezde ve dünyada eşi benzeri bulunmayan bir tünel var iken yeni bir tane yapmak ve bir çok yatırıma girmek pek fazla devletin işine gelmez sanırım.

ruzgar tuneli yapalim deyince soyle icine bir jumbo yolcu jetin sigacagi bir ruzgar tuneli yapalim demiyorum. makul bir olcude yapilir. bu ruzgar tuneli havacilik icin temel birsey.

egitim kurumlarinin mevcut ruzgar tunelleri revizyondan gecirilir belki illa da sifirdan birsey yapilmaz.

Ayrica, "Özellikle NASA bigi bir merkezde ve dünyada eşi benzeri bulunmayan bir tünel var iken yeni bir tane yapmak ve bir çok yatırıma girmek pek fazla devletin işine gelmez sanırım." ne demek oluyor?

amerika bizim arastirma gelistirme calismalarimizi yapacak. unutun bunu siz. kendi arastirma gelistirmemizi kendimiz yapariz. kimseden medet umamayiz. avrupa birligine girmek istiyorsak ulke olarak birseyler yaparak ekonomimizi duzeltiriz. tamam muazzam borcumuz var ama cumhuriyetin ilk yillarinda da borcumuz (osmanlidan kalan) vardi fakat son kurusuna kadar odedik.
yan gelip yatip amerikaya havacilikta sirtimizi dayayarak hic bir sey gelismez. el haril haril calismalarini yapiyor. komsularimiz bile kendi ucaklarini yapiyorlar.

Rüzgar tünellerinin boyutları hakkında fikir edinmenizi tavsiye ederim. Normal bir F16 yada benzeri bir test tüneli ~100x40x150 mt hava giriş tüneli gibi ebatlardan oluşuyor.

Rüzgar tüneli yerine güzel bir tasarım programı edinirseniz bu tür testleri zaten yapacak özelliklere sahipler ve çok gerekmedikçe kimse tünel testine girmiyor zaten.

vsaero, fluent, cfdrc, v.b. bir suru program var. bunlar amac olmamali. bunlarin hepsi birer aractir.

gercek ucayrica cfd cozumlerinin yaninda muhakkak ucagin olceklendirilmiş bir modelin uzerinde gereken ruzgar tuneli testlerini yapiyorlar.

saygilarimla. iyi gunler.

X-foil, VSAero veya AVL gibi kodlar esasinda cok kuvvetli kodlar. Her kodun kendi limitleri var, nasil kullandiginiza bagli olarak Ruzgar tuneline cok yakin sonuclar elde etmek mumkun.

Mesela x-foil 3D effektleri hesaba katmazken, pek ala dusuk Reynolds aerodinamik hesaplamalari yapabiliyor, hatta sepearation kabarciklarini, sonra bunlarin trailing edgede tekrar yuzeye cokmelerini falan hesaba katabiliyor.
Ama induced drag hesabi yapmiyor.

AVL ise 3D effekt hesabi yaparken x-foil icin bahsettigimiz viskos effektleri dikkate almiyor.

VSAERO da AVL'e benzeyen bir progam ama daha fazla kabiliyetleri secenekleri var.

Soylemek istedigim ruzgar tuneli ucak tasarlamak icin illa da sart degil. Ruzgar tuneline girmeden de pek ala yuksek performansli kanatlar, yuzeyler tasarlanabilir. Butce meselesi.

Sevgiler, hurmetler,

Burak Uzman

quote:

---

salt cfd "computational fluid dynamics-sayisal akiskan dinamigi" programi cogu zaman tek basina ise yaramiyor. programinda cozme yetisi ortada. bazi durumlar var ki test sart. ayrica kodun bir sekilde dogrulanmasi lazim. bu da ruzgar tuneli testleriyle oluyor.

vsaero, fluent, cfdrc, v.b. bir suru program var. bunlar amac olmamali. bunlarin hepsi birer aractir.

gercek ucayrica cfd cozumlerinin yaninda muhakkak ucagin olceklendirilmiş bir in uzerinde gereken ruzgar tuneli testlerini yapiyorlar.

saygilarimla. iyi gunler.

"İstikbal Goklerdedir"
Mustafa Kemal Ataturk

---

Ilginctir, x-foil programinin o isleri nasil yaptigini merak ettim (ayrilma kabarciklarini hesaba katmasini mesela).

turbulansli sinir tabakayi da hesaba katiyor mu? konu basligina donersek, ruzgar tuneli olmazsa bu programlardaki empirik yaklasimlarin sebeplerini nasil anlariz? ortaya cikan sonucun gercekle karsilastirmasini nasil yapariz?

var olan tunellerin kullanilmasi icin de gorus bildirildi mi? Isteyen herkesin kullanimina da aciktir eminim bu tuneller*.

Iyi gunler,
Gurkan
"Deneysiz olmaz." -Prof.Dr.M.Z.Erim

*: Bir kapi kapali gibi gorunuyorsa, acmanin bir yolu vardir. Yoksa pencere vardir, o da yoksa duvarlar gecirgendir. cozum bulunmaz, uretilir. :)

Son olarak gürkan beyin yazdıklarına karşılık olarak şunları belirtmek isterim.
Siz uçak mühendisi olarak ve yurt dışında çalışmlar yapmış bir olarak garip diyebileceğim yaklaşımlarınız var.

G.Ç : konu basligina donersek, ruzgar tuneli olmazsa bu programlardaki empirik yaklasimlarin sebeplerini nasil anlariz? ortaya cikan sonucun gercekle karsilastirmasini nasil yapariz?

Mave : Gayet basit gerçekten yapılmış bir prototip aşamasında değilseniz yada model aşamasında mecburen bu programlaradan elde edilen verilere ve sonuçlara göre hareket edeceksiniz.

G.Ç. : var olan tunellerin kullanilmasi icin de gorus bildirildi mi? Isteyen herkesin kullanimina da aciktir eminim bu tuneller*.

Mave : Haklısınız NASA Her tasarımcıya "Buyrun gelin uçağınızın testini bizde yapın diyordur sanırım" Allah aşkına ne demek herkeze açıktır!

G.Ç. : "Deneysiz olmaz." -Prof.Dr.M.Z.Erim

Mave : Sözlerle değil gerçek şartlara göre davranmamız gereklidir.

Türkiye şartlarının konuşulduğu bir durumda Gerçek Tünel Testlerinin yapılmasından söz etmek hata olur kaç tane savaş uçağı projemiz mevcut Yeni kaç helikopter prototipimiz mevcutta tünel testine girmeden sonucunu anlamak gibi derdimiz olsun!! Öncelikle çalışılan projeler ile ilgili prototipler yapılmadan bunları tartışmak yersiz bence.

Mave : Haklısınız NASA Her tasarımcıya "Buyrun gelin uçağınızın testini bizde yapın diyordur sanırım" Allah aşkına ne demek herkeze açıktır!

"Özellikle NASA bigi bir merkezde ve dünyada eşi benzeri bulunmayan bir tünel var iken yeni bir tane yapmak ve bir çok yatırıma girmek pek fazla devletin işine gelmez sanırım."

Hangisi doğru? NASA'daki tünel bize açık mı, değil mi?

Bence NASA'daki tünel bizdeki her projeye, özellikle gizli projelere uygun değil ve uzak olması sebebi ile düşük bütçeli ve çok tekrar gerektiren projelere de uymaz.

CFD ve rüzgar tüneli meselesine gelince, algoritmalar gerçeğe bir yere kadar yakınsayabilir, bu yüzden rüzgar tünelinin ve gerçek olayların yerini alamayabilirler vs. burada tartışılacak birşey yok.

Sırf eleştirmiş olmak için eleştirmek yerine ilk mesajda verilen bir linke bakalım:

"...It is intended to serve all wind-tunnel (and water-tunnel) designers, from K-12 teachers to industrial users..."

Demek ki Türkiye şartları için gayet uygun ve verilen link gayet yararlı.

Bir önceki mesajı yazan arkadaş sanırım verilen link'i iyi gözden geçirmemiş yada resim okuma bilgisi yok Bknz http://vonkarman.stanford.edu/tsd/pbstuff/tunnel/Fig1.html burada anlatılan şey NASA ya ait tünelin basit krokisi 80x110Ft yani 24x33 Mt'lik 804 M2 alçak hız test alanı + 40x80 Ftlik 12x24Mt 288 M2'lik yüksek hız alanı kullanılan güç 36000 ila 135000 Hp. bunlar sadece belirtilen değerler burasını televizyondan seyreden oldumu bilmem ama oradaki motorlardan rüzgar sağlayan pervanelerin çapı yaklaşık 10 Mt.

Simdi sorarım sizlere böyle devasa boyuttaki bir tünelin türkiyeye uygun bir tesis olduğunu neye dayanarak yazabilirsiniz!!

Olmasını elbette hüm havacılık camiası isteyecektir ama lütfen akılcı olalim IMKANSIZ işleri uygundur diye söylemenin hiçbir mantığı olamaz.

Eleştiri yapılacaksa dikkatle inceleyip araştırarak ve gerçekleri bilerek eleştiri yapalım.

Yani web sayfasinin amaci NASA'daki devasa ruzgar tunelinin aynisini yapmak/yaptirmak degil, sanirim siz yanlis anladiniz.

Diger resimlere bakarsaniz daha kucuk ebatta ruzgar tunellerini gorebilirsiniz.

Kusuruma bakmazsanız siteyi tekrar gözden geçirdim daha küçük modellerin olduğunu biliyorum ama sitede yazan yazı aynen şöyle

from K-12 teachers to industrial users.

K-12 Öğretmenler ve Teknisyenler seviyesidir.

İlkokul yada ortaokul seviyesi değil.

"...K-12 ise ilkokul&ortaokul sonrasi seviyesi olmali..."

yazili.

K-12 bizde hangi okula denk geliyor tam bilmiyorum ancak en fazla lise seviyesidir, bu da Turkiye'nin bilimsel seviyesinin ustunde degil.

NASA'nin diger sitelerinde K-12 turu ve bu konu ile ilgili baska deneyler ve projeler var, hasir nesir olanlar ise dogal olarak K-12 ogrencileri ve onlari egiten ogretmenler.

yavuzbalkan arkadasimiz da dogrulayabilir, ilk 3-4 mesaja bakarsaniz sizin NASA'daki devasa ruzgar tunelinin benzerinin Turkiye'de yapilmasinin, gerek uygulama gerek butce ve teknoloji acisindan gereksizligini savundugunuz goruluyor, ki ben de katiliyorum.

Ancak diger arkadaslar ruzgar tunellerinin Turkiye'de genel olarak kullanimini savundugu icin haklilar. Umarim yanlis anlamalar giderilmistir.

JSF projesinde 175 milyon USD yerine (3.kademe katilimci) italyanlar gibi bizde 4 milyar USD versek (2.kademe katilimci) tasarimda soz sahibi olabilirdik. 4 milyar USD nereden bulacak derseniz bunun bir kismi gecenlerde haberlerde cikti. bolu tuneli projesi. yillarca para harcanmis ve 1999 bolu depreminde bir kismi coktugu icin bolu ankara yol guzergahi degistirilmis ve yapilan tunel soguk hava deposu olarak kullanilsin denilmis. arkadaslar dunyada hangi akilli ulkenin 600 kusur milyon USD lik soguk hava deposu var? boyle daha kac iyice dusunulmemis proje var? enerji projelerinden turkiyenin yedigi muazzam kazik ortada. yani neticede is niyet ve iyi planlama. bir de zihniyet. turkiye buyuk olanaklara ve potensiyele sahip. herkese iyi gunler.

Ucak yapimi luks degildir, cumhuriyetin ilk yillarinda yapilan is neden 2003 yilinda luks olsun. Hem Turkiye'de ruzgar tunelleri zaten vardir ve arastirmalarda kullanilmaktadir.

Bence kendi ucagini tasarlamayip disa bagimli olmak lukstur, ki eminim ikincisinin maliyeti uzun vadede cok daha fazladir. Amerika'ya bagliligimizin sebeplerinden biri de `adam sana daha iyisini veriyor sen ne ugrasasin" mantigidir.

Gecen gun basbakan aciklamadi mi, yolsuzlugun Turkiye'ye maliyeti 150 milyar dolar diye. Bu para ile neler yapilirdi bir dusunun. Para yok diye olumlu olabilecek gelismelerin engellenmesi yerine yolsuzlugun ve plansizligin luks oldugunu anlamak gerekiyor.

Kisaca paralar kaybolup gidecek ise yolsuzluga gidecegine varsin bitmeyen ucak projelerine gitsin derim.

Ruzgar tunelinde akisin goruntulenmesi ile ilgili bir ornek:

Ruzgar tunelinin ucustan bir onceki adim olmasi diye de bir zorunluluk yok, tipki bilgisayar simulasyonu gibi tasarimin her asamasinda kullanilabilir.